12 levha kanunu ne demek?
12 Levha Kanunu
12 Levha Kanunu, Roma Hukuku'nun temelini oluşturan ve MÖ 450-449 yıllarında hazırlanmış olan kanunlardır. Patriciler (soylular) ile Plebler (halk) arasındaki sınıf mücadelesi sonucunda, o zamana kadar sözlü olarak aktarılan ve yorumlanmasında keyfiliklere yol açan hukuk kurallarının yazılı hale getirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu amaçla, bir komisyon oluşturulmuş ve Yunanistan'a gidilerek Yunan yasaları incelenmiştir.
12 levha üzerine yazılarak Roma Forumu'nda sergilenen bu kanunlar, herkesin erişebileceği ve okuyabileceği bir hukuk metni oluşturarak, hukukun üstünlüğü ilkesinin önemli bir adımı olmuştur.
12 Levha Kanunu'nun İçeriği:
Kanunlar, o dönemin Roma toplumunun ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde çeşitli konuları kapsamaktadır:
- Yargılama Usulü: https://www.nedemek.page/kavramlar/yargılama%20usulü Davaların nasıl açılacağı, delillerin nasıl sunulacağı, tanıkların nasıl dinleneceği gibi konuları düzenler.
- Borçlar Hukuku: https://www.nedemek.page/kavramlar/borçlar%20hukuku Borçların nasıl doğduğu, nasıl ödeneceği, borcun ihlali halinde uygulanacak yaptırımlar gibi konuları içerir.
- Aile Hukuku: https://www.nedemek.page/kavramlar/aile%20hukuku Evlilik, boşanma, velayet, miras gibi ailevi ilişkileri düzenler.
- Ceza Hukuku: https://www.nedemek.page/kavramlar/ceza%20hukuku Suçlar ve cezaları, hırsızlık, cinayet, yaralama gibi suçlara ilişkin hükümleri içerir.
- Eşya Hukuku: https://www.nedemek.page/kavramlar/eşya%20hukuku Mülkiyet, zilyetlik, ayni haklar gibi eşyalar üzerindeki hakları düzenler.
- Kamu Hukuku: https://www.nedemek.page/kavramlar/kamu%20hukuku Devletin organizasyonu, devlet görevlilerinin yetkileri, seçimler gibi konuları düzenler.
Önemi:
- Hukukun yazılı hale getirilmesiyle keyfiliğin önlenmesi ve hukuki güvenlik sağlanmıştır.
- Roma vatandaşları için eşitlik ilkesinin önemli bir adımı olmuştur (her ne kadar Patriciler ve Plebler arasındaki eşitsizlikler devam etse de).
- Roma Hukuku'nun gelişmesine ve sonraki hukuk sistemlerine (özellikle Kıta Avrupası Hukuku'na) önemli etkileri olmuştur.
- Günümüz hukuk sistemlerinde yer alan birçok temel kavram ve ilkenin kökenini oluşturur.